Dlaczego akurat prostata: liczby, które trzeba znać

Movember wziął na cel prostatę nie bez powodu. Rak prostaty jest najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn w Polsce. Rozpoznaje się go rocznie u około 15 tysięcy osób, a prognozy mówią o wzroście nawet do 20 tysięcy. Każdego roku z jego powodu umiera około 5 tysięcy mężczyzn, a zachorowalność w Polsce stale rośnie.

Jest w tych liczbach jedna, która tłumaczy, czemu temat jest tak zdradliwy. Ponad połowę przypadków rozpoznaje się po siedemdziesiątym roku życia. Dla trzydziesto czy czterdziestolatka brzmi to jak zielone światło: skoro to choroba siedemdziesięciolatków, mam czas. To jednak pułapka. Rak prostaty rozwija się latami, często przez dekady, zupełnie po cichu. To, co zostaje wykryte u siedemdziesięciolatka, zaczęło się znacznie wcześniej. A nawyki, które wpływają na zdrowie prostaty, budujesz przez całe dorosłe życie, nie w tygodniu przed badaniem.

Dlatego Movember nie jest akcją dla seniorów. Jest dla ciebie, żebyś zaczął traktować ten temat poważnie, zanim stanie się pilny.

Rozbrójmy wymówki, bo to wymówki są prawdziwym problemem

Statystyki są znane od lat, a mężczyźni i tak masowo unikają badań. Powód nie leży w wiedzy, tylko w wymówkach. Przejdźmy przez te najczęstsze.

„Jestem za młody, to problem starszych facetów.” Owszem, ryzyko rośnie z wiekiem, ale moment, w którym warto zacząć rozmawiać z lekarzem o badaniu, przychodzi wcześniej, niż myślisz, zwłaszcza jeśli w rodzinie był rak prostaty. Profilaktyczna wizyta u urologa staje się zalecana szczególnie po pięćdziesiątce, a przy obciążeniu rodzinnym jeszcze wcześniej. Trzydziestka i czterdziestka to z kolei czas na zbudowanie nawyków, które realnie wpływają na to, jak ta prostata będzie wyglądać za dwie dekady.

„Badanie prostaty? Przez odbyt? Nie ma mowy.” To najgłębiej zakorzeniony lęk i najbardziej nieaktualny. Podstawowym badaniem przesiewowym jest dziś PSA, czyli zwykłe pobranie krwi z żyły. Tyle. PSA to białko produkowane przez prostatę, którego podwyższony poziom może, choć nie musi, wskazywać na problem. Badanie palpacyjne przez odbyt jest osobnym, uzupełniającym narzędziem w rękach lekarza, a nie przerażającym obrzędem, przez który każdy musi przejść na dzień dobry. Zaczyna się od kropli krwi.

„Nic mnie nie boli, więc wszystko gra.” To najgroźniejsza z wymówek, bo opiera się na fałszywym założeniu. Wczesny rak prostaty zazwyczaj nie daje żadnych objawów. Nie boli, nie przeszkadza, nie wysyła sygnałów. Kiedy objawy się pojawiają, choroba bywa już bardziej zaawansowana. Czekanie, aż coś zaboli, to w tym przypadku najgorsza możliwa strategia.

„Nie mam czasu i tak się tym nie przejmuję.” Pobranie krwi na PSA zajmuje kilka minut. To naprawdę niewspółmiernie mało wobec tego, o jaką stawkę chodzi.

Sygnały, których nie warto lekceważyć

Skoro wczesny rak nie daje objawów, to nie znaczy, że prostata nigdy się nie odzywa. Łagodny przerost i inne problemy potrafią dawać sygnały, których nie warto lekceważyć, zwłaszcza jeśli się utrzymują. Zwróć uwagę na osłabiony albo przerywany strumień moczu, częstsze niż dawniej wizyty w toalecie, zwłaszcza w nocy, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, a także na krew w moczu czy problemy z erekcją.

Żaden z tych objawów nie oznacza automatycznie najgorszego, a większość z nich częściej wynika z łagodnych przyczyn niż z nowotworu. Ale każdy z nich jest powodem, żeby zamiast zgadywać, po prostu pójść do lekarza i sprawdzić. To nie jest objaw starości, który trzeba znosić. To sygnał, który warto wyjaśnić.

Badanie wykrywa problem. Styl życia zmniejsza ryzyko, że się pojawi

Badanie wykrywa problem, ale nie buduje zdrowia. To, w jakiej kondycji jest twoja prostata, zależy w dużej mierze od tego, jak żyjesz przez lata, a nie od jednej wizyty raz na jakiś czas. I tu dobra wiadomość: spora część tych samych nawyków, które służą sercu, głowie i sylwetce, służy również prostacie.

Na pierwszym miejscu jest ruch i masa ciała. Nadwaga i otyłość wiążą się z gorszymi wynikami w kontekście zdrowia prostaty, a regularna aktywność fizyczna działa ochronnie na cały układ, prostatę włącznie. Druga rzecz to dieta: więcej warzyw, zwłaszcza pomidorów bogatych w likopen, mniej przetworzonego czerwonego mięsa i tłuszczów nasyconych. To nie magia, tylko ten sam rozsądny jadłospis, który i tak warto mieć z dziesięciu innych powodów.

Jest też rola konkretnych składników ważnych dla męskiego zdrowia. Cynk bierze udział w utrzymaniu prawidłowej płodności i poziomu testosteronu, a jego niedobór dotyczy sporej części polskich mężczyzn. Selen wspiera prawidłową spermatogenezę i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Kwasy omega-3 działają przeciwzapalnie i wspierają układ krążenia, od którego zależy między innymi erekcja. Warto podkreślić uczciwie: żaden suplement nie jest tabletką chroniącą przed rakiem prostaty i nie zastąpi badań. Chodzi o coś innego, o zadbanie o fundament męskiego zdrowia, na którym cała reszta stoi.

Jeśli chcesz zadbać o te podstawy, w ofercie Alto znajdziesz cynk w dobrze przyswajalnej formie jako  Glukonian Cynku, selen w zestawie  Men Vita Up! skrojonym pod męskie zdrowie oraz  Omega-3 1000 mg wspierającą serce i naczynia. Potraktuj je jako element codziennej troski o siebie, a nie jako zamiennik wizyty u lekarza.

FAQ

Od jakiego wieku powinienem myśleć o badaniu prostaty?

Regularna profilaktyczna wizyta u urologa jest zalecana szczególnie po pięćdziesiątym roku życia, a przy raku prostaty w rodzinie warto zacząć rozmowę z lekarzem wcześniej. Niezależnie od wieku, dbanie o styl życia ma sens od zaraz.

Czy badanie prostaty to zawsze badanie przez odbyt?

Nie. Podstawowym badaniem jest PSA, czyli pobranie krwi. Badanie palpacyjne to osobne, uzupełniające narzędzie, które lekarz stosuje w razie potrzeby, a nie obowiązkowy pierwszy krok.

Nie mam żadnych objawów. Czy i tak powinienem się badać?

Tak, i to jest sedno sprawy. Wczesny rak prostaty zwykle nie daje objawów. Brak dolegliwości nie jest dowodem, że wszystko jest w porządku.

Czy suplementy chronią przed rakiem prostaty?

Nie ma suplementu, który chroniłby przed rakiem prostaty, i żaden nie zastępuje badań. Składniki takie jak cynk, selen czy omega-3 wspierają ogólne męskie zdrowie, ale to element profilaktyki stylu życia, a nie tarcza przeciwnowotworowa.

Co z nocnym wstawaniem do toalety?

Częstsze oddawanie moczu, zwłaszcza w nocy, bywa jednym z pierwszych sygnałów ze strony prostaty. Najczęściej wynika z łagodnych przyczyn, ale jeśli się utrzymuje, warto to sprawdzić u lekarza.

Checklista na Movember

• Umów albo zaplanuj badanie PSA, jeśli jesteś po pięćdziesiątce lub masz raka prostaty w rodzinie.
• Przestań czekać na objawy, bo wczesny rak prostaty ich nie daje.
• Zwróć uwagę na sygnały: słabszy strumień, nocne wizyty w toalecie, krew w moczu, problemy z erekcją.
• Zadbaj o ruch i prawidłową masę ciała, bo to realnie wpływa na zdrowie prostaty.
• Postaw na dietę bogatą w warzywa, z pomidorami, i ogranicz przetworzone mięso.
• Uzupełnij fundament męskiego zdrowia: cynk, selen, omega-3, jako wsparcie, nie zamiennik badań.
• Pogadaj o tym z ojcem, bratem albo kumplem. Movember działa, kiedy temat przestaje być tabu.

Chcesz zadbać o fundament męskiego zdrowia na co dzień? Zobacz składniki wspierające testosteron, płodność i układ krążenia w sklepie Alto.